Họ Đặng chết đói

Thân thiện

Họ Đặng chết đói vì bị tịch thu hết tài sản.

Định nghĩa

1. Thành ngữ:
   • Số phận nghèo khổ, cùng cực dù đã từng có cơ hội làm giàu: "Họ Đặng chết đói" là một thành ngữ gốc Hán Việt, dùng để chỉ số phận cuối cùng phải chịu cảnh nghèo đói, khốn cùng của một người, mặc dù trước đó người đó đã từng có được địa vị, quyền lực hoặc cơ hội để trở nên giàu có. Thành ngữ nhấn mạnh sự thay đổi số phận một cách bi thảm, từ giàu sang nghèo, từ quyền quý xuống thấp hèn.

Ví dụ sử dụng

• Thành ngữ:
  • Anh ta từng là một đại gia bất động sản, nhưng sau một loạt sai lầm, giờ phải sống lay lắt, đúng là "họ Đặng chết đói". (Anh ta từng là một đại gia bất động sản, nhưng sau một loạt sai lầm, giờ phải sống lay lắt, đúng là số phận nghèo khổ dù đã từng giàu có.)
  • Câu chuyện "họ Đặng chết đói" là lời cảnh tỉnh về việc tiêu xài hoang phí, không lo cho tương lai. (Câu chuyện về số phận cùng cực dù đã từng có cơ hội là lời cảnh tỉnh về việc tiêu xài hoang phí, không lo cho tương lai.)

Các cách sử dụng nâng cao

• Dùng như một lời cảnh báo hoặc nhận xét về số phận: Thành ngữ thường được dùng để rút ra bài học hoặc nhận xét về một kết cục đáng buồn do không biết giữ gìn, tích cóp khi có điều kiện.
  • Cứ ăn chơi phung phí hết tiền của cha mẹ để lại, rồi sẽ thành "họ Đặng chết đói" cho mà xem. (Cứ ăn chơi phung phí hết tiền của cha mẹ để lại, rồi sẽ có kết cục nghèo khổ cho mà xem.)

Biến thể và từ gần giống

• Câu chuyện Đặng Thông / Tích Đặng Thông: Chỉ câu chuyện gốc kể về nhân vật Đặng Thông, là nguồn gốc của thành ngữ này.
• Số phận long đong: Vận mệnh lận đận, khó khăn (nghĩa rộng hơn, không nhất thiết nhấn mạnh sự tương phản giàu-nghèo).
• Cơ cực: Cực khổ, khốn cùng.

Từ đồng nghĩa

• Sống nay chết mai: Cuộc sống bấp bênh, nghèo đói.
• Bần cùng: Nghèo đến mức tột cùng.
• Sa cơ lỡ vận: Gặp vận rủi, sa sút.

Thành ngữ liên quan

• Giàu ba họ, khó ba đời: Ý nói sự giàu nghèo có thể thay đổi, không vĩnh viễn.
• Của thiên trả địa: Của cải không do mình làm ra thì dễ mất.
• Lên voi xuống chó: Chỉ sự thăng trầm, lúc lên lúc xuống một cách đột ngột trong đời sống.

Học thuật

1. Hán Văn Đế yêu quý người bầy tôi là Đặng Thông, thấy thầy tướng bảo Thông sẽ phải chết đói bèn cho cả núi Thục, cho được phép đúc tiền mà tiêu, sẽ không lo chết đói nữa. Nhưng Văn Đế mất, Cảnh Đế lên làm vua, ghét Thông, tịch thu cả gia sản, Thông phải đi ở nhờ và quả nhiên chết đói